Archief van
Categorie: Kalender

Toe Bisjevat (Bomenfeest)

Toe Bisjevat (Bomenfeest)

Met Toe Bisjevat viert men het ontwaken van de natuur na de winter. Het is vooral een landbouwfeest. Letterlijk vertaald betekent Toe Bisjevat ‘de 15e Sjevat’. Deze dag wordt in de Misjna het nieuwjaar voor de bomen genoemd (Rosj Hasjana La’ielanot).

Oorspronkelijk was deze dag belangrijk bij de toepassing van de wetten over het afdragen van oogst aan de Tempel. Tegenwoordig wordt deze dag wereldwijd gevierd door het eten van fruit dat in Israël verbouwd wordt. Het is de gewoonte voor Joden om op deze dag zoveel mogelijk verschillende vruchten te eten! In Israël worden op Toe Bisjwat vaak bomen geplant door schoolkinderen.

Nationale Holocaust Herdenking

Nationale Holocaust Herdenking

Iedere laatste zondag van januari organiseert het Nederlands Auschwitz Comité deze herdenking bij het Spiegelmonument ‘Nooit Meer Auschwitz’ in het Wertheim­park te Amsterdam.  Joden herdenken de holocaust tijdens Jom Hasjoa (de herdenking van de sjoa – de vernietiging van de zes miljoen Europese joden tijdens de Tweede Wereldoorlog).

Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust

Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust

Op 27 januari 1945 bevrijdt het Russische Rode leger het Duitse nazi vernietigings- en concentratiekamp bij de Poolse stad Auschwitz, enkele tientallen kilometers westelijk van Kraków. In november 2005 hebben de Verenigde Naties besloten dat de bevrijding van Auschwitz op 27 januari 1945 voortaan als Holocaust Memorial Day herdacht zal worden.

Het Nederlands Auschwitz Comité organiseert jaarlijks op de laatste zondag van januari de herdenking.

Verlichting van Boeddha

Verlichting van Boeddha

Op de 8e dag van de 12e Chinese maanmaand (meestal in januari) wordt door de boeddhisten die de Chinese kalender volgen de verlichting van de Boeddha herdacht.

Basant Panchami

Basant Panchami

Met dit feest luidt men de komst van de lente in. Op de 5e dag van de maand maagh wordt een begin gemaakt met het opbouwen van de holika. Dit is een brandstapel die aan de vooravond van het naderende Holi-feest onder grote belangstelling in brand wordt gestoken. Op een plein, centraal gelegen in de woonplaats, plant men op rituele wijze een kasterolie-plant (ricinus) in de grond. Rondom deze plant stapelt men daarna iedere dag takken, bladeren, hout en ander brandbaar materiaal (maar geen afval of huisvuil). De stapel stelt de heks Holika voor, die het kwaad in de wereld – met name in de mens – voorstelt. In Nederland staan de gemeentebesturen het om veiligheidsredenen niet toe dat de brandstapel vijf weken lang in het openbaar op een pleintje staat opgesteld. Daarom bouwen Hindoes hier de holika op de dag van de verbranding zelf op en steken die ‘s avonds in brand onder het zingen van specifieke liederen. “Vasant” of “basant” betekent “voorjaar”; “panchami” verwijst naar de 5e maandag in de Hindoe kalender.

Wereldreligiedag

Wereldreligiedag

In 1949 heeft de Nationale Geestelijke Vergadering van de Baha’i-beweging in de Verenigde Staten besloten de derde zondag van januari uit te roepen tot Wereldreligiedag. Op die dag worden priesters van alle godsdiensten in het zonnetje gezet. De eerste Wereldreligiedag was op 15 januari 1950. Deze dag wordt ook in Suriname uitgebreid gehouden onder de verschillende etnische groepen als verbroederingsfeest.

Dag van het Jodendom (Katholicisme)

Dag van het Jodendom (Katholicisme)

Vanaf 2008 is er in katholiek Nederland een speciale Dag aan het Jodendom gewijd. Dit initiatief is een logisch uitvloeisel van het beleid dat de bisschoppen in de afgelopen twaalf jaar gevoerd hebben. Bovendien is in bisschoppelijke documenten stilgestaan bij de verbondenheid met Israël en de betekenis die de ontmoeting tussen joden en katholieken kan hebben. Ook hebben verschillende pauzen herhaaldelijk de speciale betekenis van het jodendom voor de Kerk onderstreept. Paus Johannes Paulus II sprak in 1986 zijn joodse gehoor in Rome zelfs aan met ‘onze oudere broers’.

Driekoningen (Christendom)

Driekoningen (Christendom)

Driekoningen (ook wel Epifanie of Openbaring van de Heer genoemd) is een christelijke feestdag die elk jaar op 6 januari wordt gevierd. Op deze dag vieren de christenen het bezoek van drie wijzen aan het kind Jezus in Bethlehem. Een wonderlijke ster heeft hen tot hem geleid. De oosters-orthodoxe christenen vieren op deze dag de doop van Jezus in de Jordaan. Toen maakte een stem vanuit de hemel openbaar dat Jezus de Heer, de Messias is. De katholieke christenen vieren de doop van Jezus een week later. Het derde “moment” waarop openbaar wordt dat Jezus de Heer is, is de bruiloft in Kana; hier gebeurt dit echter niet door de Vader middels een ster of een stem, maar door Jezus zelf (het wijnwonder). Driekoningen is een typische benaming van het volk. Het wijkt af van hetgeen er in het Evangelie van Mattheüs staat: hierin is geen sprake van koningen maar van wijzen, en bovendien wordt er geen aantal genoemd. In de 9de eeuw kregen de drie “koningen” ook een naam: Gaspar, Melchior en Balthazar. Zij werden als vertegenwoordigers van de drie mensenrassen en van de drie toen bekende werelddelen aangezien. Rond het feest van Driekoningen bestaan er van oudsher vele volkse gebruiken. Een aardig gebruik is dat de kinderen op of rond Driekoningen, verkleed als de drie koningen, van huis tot huis driekoningenliederen gaan zingen en hiervoor van de toehoorders wat geld of snoep krijgen. Een gebruik in nog veel gezinnen is, dat men een boon stopt in het deeg van koek of oliebollen; wie de boon vindt in zijn koek of oliebol mag die dag koning zijn en het menu samenstellen. Een ander gebruik is het houden van volkse spelen en optochten. In sommige Vlaamse streken is het Driekoningenfeest uitgegroeid tot een carnavalesk, uitbundig volksfeest. Met dit feest wordt trouwens ook de kersttijd afgesloten.

Nieuwjaarsdag

Nieuwjaarsdag

Nieuwjaarsdag is de eerste dag van het jaar in landen die de westerse kalender gebruiken. Voor veel mensen is het een vrije dag. Eigenlijk is 1 januari zomaar een dag, maar omdat ooit is bepaald dat op deze dag het nieuwe jaar begint, doen we dat dus maar met zijn allen. Echter, het nieuwe jaar begon 400 jaar geleden op 1 maart. Bij (religieuze) culturen met een maankalender is het anders. Daar begint het nieuwe jaar bij een bepaalde maanstand (bijvoorbeeld de eerste nieuwe maan na het winter solstitium ( als de aarde het verst van de zon staat).